Sáng nay tôi bực mình. Chuyện chẳng có gì lớn: con chó nhà hàng xóm lại sang trước cửa nhà tôi đi vệ sinh.
Một chuyện rất nhỏ thôi, nhưng khi nó lặp đi lặp lại đủ nhiều thì những chuyện nhỏ cũng có thể khiến người ta phát cáu. Tôi xử lý theo cách của mình, rồi thôi. Không muốn cãi nhau, cũng chẳng muốn để một chuyện như vậy chiếm hết năng lượng của mình.
Thế là tôi đi ra ngoài. Tôi tìm một quán cà phê view sông ngồi ngắm mưa. Một lúc sau, tôi đi ăn trưa. Ăn xong lại chạy xe một vòng quanh thành phố, chẳng có mục đích gì đặc biệt. Cuối cùng, tôi lại quay về Highlands ngồi. Vẫn là thành phố ấy, vẫn là những con đường ấy, nhưng tâm trạng của mình đã khác. Có lẽ đôi khi tâm trí con người ta cũng giống như một dòng sông, luôn chảy trôi và thay đổi.
Chiều nay tôi mở Facebook và xem lại những kỷ niệm cũ. Một bức ảnh từ khoảng 6 năm trước hiện lên. Đó là một người đồng nghiệp cũ của tôi trong ngành gạo. Ngày ấy, anh chở gạo bằng xe máy. Một chuyến có khi phải chở tới khoảng 150 kg gạo. Nhìn chiếc xe chất đầy bao gạo nặng nề. Đó là công việc của anh khi ấy. Sau này anh bỏ nghề gạo, chuyển sang một công việc hoàn toàn khác: làm thầy cúng và xem tử vi. Và hôm nay, sau khoảng 6 năm, tôi nhìn thấy cuộc sống hiện tại của anh. Anh đã khá giả hơn rất nhiều. Anh đi một chiếc ô tô tiền tỷ. Không còn là người đàn ông ngày nào chật vật chở hàng trăm cân gạo trên một chiếc xe máy nữa. Tôi nhìn bức ảnh cũ và chợt nghĩ: Nếu chỉ nhìn vào bức ảnh của 6 năm trước, liệu có ai nghĩ cuộc đời anh sẽ thay đổi đến như vậy không? Có lẽ là không.
Hôm trước tôi vô tình nhìn thấy sếp cũ của mình khi tôi lái xe đi đón con, anh đứng làm việc trước cửa một công ty nhỏ ngay gần nơi tôi đang sống. Ngày trước, chính anh là người cho tôi nghỉ việc. Ngày ấy tôi có thể đã rất buồn, thậm chí cảm thấy đó là một chuyện rất lớn trong cuộc đời mình. Nhưng hôm nay, sau nhiều năm, tôi thấy anh cũng đã chuyển sang một công ty khác và bắt đầu lại một chặng đường mới. Tôi thấy cuộc đời thật lạ. Không ai mãi đứng ở một vị trí.
Và rồi tôi nghĩ đến chính mình của 6 năm trước. Khi ấy tôi vừa mới ly hôn một cuộc hôn nhân mà tôi bị người chồng phụ bạc. Con còn rất nhỏ, tôi không nhận được trợ cấp nuôi con. Công việc không ổn định. Tôi không có một sự nghiệp rõ ràng, không có nhiều nguồn thu nhập để dựa vào. Cuộc sống phải tính toán và chắt chiu từng đồng sinh hoạt. Ngày ấy, nếu có ai nói với tôi: “Sau này cuộc sống của em sẽ rất khác.” Có lẽ tôi cũng không biết phải tưởng tượng nó khác như thế nào. Nhưng nó đã khác thật. Từ một người chỉ biết làm một công việc, tôi bắt đầu thử nhiều thứ hơn. Tôi làm kinh doanh gạo, làm website Săn Deal Ngon, Tuyển Tài Xế, đầu tư... Xây dựng những nguồn thu nhập khác nhau. Rồi tôi bắt đầu biết đến chứng khoán, Bitcoin, tiền gửi tiết kiệm và những cách khác để đồng tiền của mình tiếp tục tạo ra giá trị. Có những thứ ngày trước tôi còn chẳng nghĩ mình có thể làm được, thì hôm nay lại trở thành một phần trong cuộc sống.
Nhìn lại, tôi mới hiểu một điều: Đừng bao giờ dùng một giai đoạn trong cuộc đời để định nghĩa cả cuộc đời mình. Con người rất dễ mắc phải sai lầm đó. Đang nghèo thì nghĩ mình sẽ nghèo mãi. Đang thất nghiệp thì nghĩ mình sẽ chẳng bao giờ có công việc tốt. Đang thất bại thì nghĩ mình là người thất bại. Đang ở trong một mối quan hệ không tốt thì nghĩ mình sẽ chẳng bao giờ có một tình yêu bình yên. Đang sống trong một nơi không phù hợp thì nghĩ cuộc đời mình sẽ mãi như vậy. Nhưng thật ra... Chúng ta chỉ đang nhìn thấy một khúc sông. Dòng sông còn rất dài. Có đoạn nước chảy xiết. Có đoạn lặng im. Có đoạn đục ngầu. Có đoạn trong veo. Có lúc nước dâng lên. Có lúc nước cạn. Nhưng không có khúc nào là toàn bộ dòng sông.
Tôi cũng từng rất sợ những thay đổi. Ngày còn trẻ, tôi từng nghĩ cuộc sống lý tưởng là có một công việc ổn định, một gia đình ổn định, một nơi ở ổn định và cứ thế sống. Nhưng cuộc đời không đi theo một đường thẳng. Có những lần mình phải rời một nơi. Có những lần phải bỏ một công việc. Có những mối quan hệ kết thúc. Có những kế hoạch không thành. Và có những thứ mình tưởng rằng mất đi lại chính là thứ mở đường cho một cuộc sống khác. Bây giờ tôi không còn nghĩ ổn định nghĩa là không thay đổi. Tôi nghĩ ổn định thực sự là: Mình có đủ năng lực và sự chuẩn bị để mỗi lần thay đổi là một lần tốt hơn. Muốn chuyển nhà thì chuẩn bị tiền bạc. Muốn đổi xe thì chuẩn bị tài chính. Muốn đổi nghề thì chuẩn bị kỹ năng. Muốn làm kinh doanh thì chuẩn bị vốn và kiến thức. Muốn bước sang một cuộc sống khác thì chuẩn bị tâm lý. Thay đổi không đáng sợ. Thay đổi mà không chuẩn bị mới đáng sợ.
Có một điều khác tôi cũng nhận ra khi nhìn lại những năm tháng đã qua: Khó khăn tài chính không đáng xấu hổ. Ai cũng có những giai đoạn thiếu tiền. Có người khởi nghiệp. Có người thất nghiệp. Có người gặp biến cố gia đình. Có người cần một khoản tiền để giải quyết một việc cấp bách trước khi dòng tiền của họ quay trở lại. Trong những lúc như vậy, các công cụ tài chính như thẻ tín dụng hoặc khoản vay có thể trở thành một công cụ hỗ trợ. Thẻ tín dụng có thể giúp mình thanh toán trước và trả sau. Một khoản vay có thể giúp mình giải quyết một nhu cầu trong ngắn hạn. Vay tiền không làm mình giàu lên. Nó chỉ giúp mình dịch chuyển một phần dòng tiền trong tương lai về hiện tại. Một công cụ tài chính nếu dùng đúng cách sẽ giúp mình đi qua một khúc sông khó khăn.
Sáng nay tôi ra khỏi nhà với tâm trạng bực bội vì một con chó. Chiều nay tôi lại ngồi ở quán cà phê, nhìn một bức ảnh cũ và nghĩ về cuộc đời. Thấy cũng buồn cười. Một chuyện rất nhỏ đã dẫn tôi đến đây và viết bài blog này. Tôi nghĩ về người đồng nghiệp từng chở 150 kg gạo bằng xe máy. Về người sếp cũ từng cho tôi nghỉ việc. Và về chính tôi của 6 năm trước — một người phụ nữ sau ly hôn, có con nhỏ, công việc chưa ổn định và phải chắt chiu từng đồng.
Nếu chỉ nhìn vào những con người ấy ở đúng thời điểm đó, chúng ta sẽ chẳng thể biết họ sẽ trở thành ai. Bởi vì cuộc đời không đứng yên. Hôm nay có thể đang rất khó khăn. Ngày mai chưa chắc. Hôm nay có thể đang ở đáy. Ngày mai có thể đã sang một khúc sông khác. Hôm nay có thể đang chở 150 kg gạo trên một chiếc xe máy. 6 năm sau có thể đã ngồi trên một chiếc ô tô tiền tỷ. Hôm nay có thể sa thải nhân viên cấp dưới, vài năm sau có thể cũng bị sa thải và bắt đầu lại từ đầu với một công ty mới. Hôm nay có thể là một người phụ nữ không biết cuộc đời mình sẽ đi về đâu. Nhưng 6 năm sau, cô ấy có thể đã xây dựng được một cuộc sống mà chính cô ấy ngày trước cũng khó tưởng tượng. Không ai biết đoạn tiếp theo của dòng sông sẽ có gì. Vậy nên, đừng quá kiêu ngạo khi mình đang ở một khúc sông đẹp. Và cũng đừng quá tuyệt vọng khi mình đang ở một khúc sông xấu. Cả hai đều chỉ là một đoạn. Nếu đang khó khăn, hãy cố gắng. Nếu đang thuận lợi, hãy chuẩn bị. Nếu cần thay đổi, hãy thay đổi có tính toán. Nếu cần bắt đầu lại, hãy bắt đầu. Và nếu hôm nay cuộc sống chưa giống như điều mình mong muốn... thì cũng chưa có nghĩa là nó sẽ mãi như vậy.
Bởi vì: Sông có khúc, người có lúc. Có thể hôm nay mình đang ở khúc sông này. Nhưng biết đâu, phía trước lại là một khúc sông đẹp hơn.
Admin Săn Deal Ngon - Dhigh